Proces en procedures

De gemeente heeft vastgelegd hoe zij door middel van wijzigingsbesluiten het integrale omgevingsplan op wil bouwen, beheren en tussentijdse ontwikkelingen wil faciliteren.

De gemeente heeft één omgevingsplan dat door middel van wijzigingsbesluiten gewijzigd wordt. Anders dan bij de omgevingsvisie zal de gemeente stapsgewijs het integrale omgevingsplan opbouwen (en het tijdelijk deel afbouwen) in de transitieperiode tot 2032. Dit veronderstelt dat het proces en de procedures die gebruikt worden om het omgevingsplan telkens te wijzigen adequaat zijn. Zeker omdat vrijwel álles nieuw is, van het werken met één plan (in plaats van meerdere bestemmingsplannen) tot de publicatie.

Belangrijke aandachtspunten:

1. Transitietermijn en technische standaard

In het ontwikkelpad beziet u in een andere context (het grotere plaatje) het uitfaseren van TAM-IMRO. Wat heeft u echter op procesniveau nodig en in te regelen om ook daadwerkelijk niet meer met TAM-IMRO te hoeven werken? Hoe kunt u eventuele knelpunten in de software adresseren buiten de software, bijvoorbeeld in werkafspraken of andere workarounds? Hier ligt een nauwe relatie met de software en informatiestrategie en de beheersingsstrategie.

2. Participatie

Uw participatiestrategie kan richting geven aan de manier waarop u participatie uitwerkt bij de wijzigingen van uw omgevingsplan. Een punt van overweging dat vooral bij het omgevingsplan speelt is de schaalbaarheid van de participatie in relatie tot de vele wijzigingsbesluiten die gaan komen. Bijvoorbeeld: u voorziet een uitgebreid participatietraject bij de eerste gebiedsgerichte omzetting van bestemmingsplannen. Stel uzelf dan ook de vraag of deze vorm van participatie volhoudbaar is bij alle gebieden die nog gaan komen.

In de Denkwijze(r) voor goede participatie staan onder meer deze aandachtspunten bij het inrichten van participatie bij een omgevingsplan:

  • Betrek participanten bij de vraag of het toekennen van functies aan bepaalde locaties nodig is om ongewenste activiteiten te voorkomen.
  • Betrek participanten bij de vraag of er regels nodig zijn voor bepaalde activiteiten en zo ja, welk type regel het geschiktst is (zie ook de ‘beleidskaart’ bij Uitwerking in programma's en omgevingsplan).
  • Ga met participanten na of het gemeentelijke omgevingsplan voldoet aan het criterium evenwichtige toedeling van functies aan locaties.

Achter deze punten komen veel praktische zaken weg. Heeft u gezorgd voor voldoende budget? En heeft u voldoende tijd in het proces ingebouwd om participatie een volwaardige plek te geven in het ontwikkelproces?

3. Milieueffectrapportage

Uw mer-strategie kan richtinggevend zijn voor de manier waarop u de mer bij het omgevingsplan invult. Besteed bij het uitwerken van uw aanpak voor de mer ook aandacht aan planning en kostenraming.

4. Voorbereidingsprocedure en publicatie

Voor de voorbereiding van een wijzigingsbesluit geldt de uitgebreide openbare voorbereidingsprocedure van afdeling 3.4 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb). Uit ervaringen met eerste publicaties blijkt dat gemeenten moeten wennen aan de software en het nieuwe maakproces. Heeft u hier voldoende tijd voor geraamd (zie ook Beheersingsstrategie en Planning en kostenraming)? Enkele punten die uw speciale aandacht kunnen vragen:

  • Integrale mededeling c.q. bekendmaking van het (ontwerp)besluit in het gemeenteblad.
  • Belangrijk onderdeel van de procedure is de terinzagelegging van stukken zoals onderzoeksrapporten. Dit kan niet langer via Ruimtelijkeplannen.nl. Hoe geeft u dit nu vorm?
  • Hoe verloopt het proces van besluitvorming? Denk o.a. aan de behandeling in de raad en in het bijzonder: hoe toont u de plannen aan de raad?
  • Welke (werk)afspraken maakt u met de gemeenteraad en commissies over verantwoordelijkheden en bevoegdheden en consequenties van keuzes (impact op de uitvoeringsorganisatie)? Deze afspraken landen voor een deel bijvoorbeeld in een handboek omgevingsplan (zie ook punt 7) en in delegatie- en mandaatbesluiten. Worden kleine planwijzigingen bijvoorbeeld gedelegeerd naar het college?

NB: Voor wijzigingen die niet gericht zijn op rechtsgevolg en louter technisch van aard zijn hoeft u, zoals het er nu naar uit ziet (jurisprudentie met inzicht in de begrenzingen ontbreekt nog), de voorbereidingsprocedure niet te volgen. Voor deze technische wijzigingen regelt de Omgevingswet niet iets specifieks. Hoe gaat u om met deze aanpassingen?

5. Software als onderdeel van het proces

De plansoftware speelt een centrale rol in het maakproces van wijzigingsbesluiten. Afhankelijk van uw softwarekeuze zijn er in mindere of meerdere mate nog aandachtspunten met bijvoorbeeld parallel wijzigen en de plan-plankoppeling. Heeft u voldoende kennis van de software en voor uzelf in kaart gebracht wat kritieke en risicovolle punten zijn voor uw situatie? Hoe gaat u daar mee om? Heeft u zicht op wat de beoogde ontwikkelingen zijn van uw softwareleverancier de komende tijd (zie ook Software- en informatiestrategie)? Heeft u eventuele workarounds paraat?

6. Projectbeheersing en bedrijfsvoering

Het opbouwen van het integrale omgevingsplan door middel van wijzigingsbesluiten is een zeer omvangrijk traject. Zeker omdat het gaat om één omgevingsplan waar diverse mensen tegelijk aan werken, bij zelfs intern en extern. Hoe houdt u regie en overzicht bij het doorlopen van de processen? Welke afspraken maakt u intern en extern om de processen qua voortgang optimaal te laten verlopen? Belangrijke vertrekpunten voor die afspraken kunnen bepaald zijn in uw beheersingsstrategie, uw sourcingstrategie en uw visie op samenwerking en integraliteit.

Om de veelheid aan keuzes en afspraken vast te leggen en inzichtelijk te maken kan een ‘handboek omgevingsplan’ handvatten bieden voor de uitvoeringspraktijk de komende jaren. Op internet zijn veel praktijkvoorbeelden te vinden. Een ‘planregisseur’ kan een belangrijke rol vervullen in uw organisatie om het overzicht te bewaren en alle wijzigingen op elkaar af te stemmen en te managen.

Bedrijfsmatige aspecten spelen ook een grote rol. Denk aan planning en kostenraming, maar ook andere aspecten van bedrijfsvoering zoals uitbestedingen.

Meer informatie en ondersteuning

Meer informatie en ondersteuning

Proces:

Parallel wijzigen:

Uitwisselen van plannen: